Arpanın faydaları nelerdir?


Arpa ilk 10.000 yıl önce Mısırlılar tarafından kullanıldığı düşünülen, yeryüzündeki en eski tahıllardan biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle lif içeriği sayesinde popülerlik kazanan bu tahıl, tıbbi faydalarıyla da oldukça heyecan verici bir hale gelmiştir. Kardiyovasküler hastalıktan kansere kadar koruma sağlayan arpa, kan şekerini de dengelemektedir. Bir dizi hastalığa daha faydalı olabilmesi, arpanın zengin fitokimyasallar, lif ve mineral içeriği açısından oldukça zengin olmasına bağlanmaktadır. (1)

arpanın sağlığa faydaları

Arpanın sağlığa faydaları

Bağırsak sağlığını destekler: Arpa, mükemmel bir lif kaynağı olduğu için vücudunuzdaki toksinleri atmaya yardımcı olmaktadır. İçerdiği diyet lifleri, kalın bağırsaktaki faydalı bakterilere destek olmaktadır. Arpa lifleri butirik asit oluşturarak hücreler için yakıt oluşturmaktadır. Sağlıklı bir kolon için arpa iyi bir koruyucu olmaktadır. Bağırsak hareketliliğine destek olarak mideyi temiz tutmaktadır. Arpa, bu nedenle kolon ve hemoroit kanseri riskini azaltabilmektedir.

Kilo vermeye yardımcı olur: Arpa kısmen de olsa amino grup asitler barındırmaktadır. Böylece, şeker düzeylerindeki yükselişi önlemekte ve yağın depolanma sürecini azaltmaktadır. Bu durum kan şekeri düzeylerini modüle etmeye yardımcı olmaktadır. Diğer tahıllarla karşılaştırıldığında, tokluk hissi için arpayı çok büyük miktarda yemek gerekmemektedir. Bu durumda hem alınan kalori düşük olur hem de tokluk hissi yaratarak tatmin edici bir etki sağlar. (2)

Kemik sağlığına iyi gelir: Arpanın fosfor ve bakır içeriği kemik sağlığı için faydalıdır. Fosfor, kemik ve diş rahatsızlıklarını tedavi etmek için oldukça etkilidir. Eğer, osteoporoz rahatsızlığı varsa arpa doğal bir çare olabilmektedir. Arpanın sütten daha fazla kalsiyum içeriği olduğu bilinmektedir. Kalsiyum bilindiği üzere kemik sağlığının korunması için oldukça önemli bir bileşendir. Diğer yandan, manganez de içeren arpa, vücudun genel sağlığını korumakta ve B-kompleks vitaminleri ile birlikte çalışmaktadır.

Bağışıklık sistemini güçlendirir: Arpada bulunan vitamin C portakalda bulunanın neredeyse iki katıdır. Bu vitamin özellikle, bağışıklık sistemini güçlendirmekte ve soğuk algınlığı, grip gibi rahatsızlıkların oluşma riskini azaltmaktadır. Arpanın demir içeriği ise kan hacmini artırmakta, böylece yorgunluk ve anemi gibi durumların oluşmasını önlemektedir. Ayrıca uygun böbrek işleyişi için vücut hücrelerinin gelişimine yardımcı olmaktadır. Diğer yandan arpa, hemoglobin ve kırmızı kan hücreleri oluşturan bakır açısından da iyi bir destekçidir. (3)

Kalp hastalıkları ve kanserden korur: Arpa, göğüs kanseri ve diğer hormona bağlı olarak gelişen kanser türlerine karşı koruma sağlayan bitkisel lignan bakımından oldukça zengindir. Bu durum aynı zamanda kalp hastalıklarından korunmak için de oldukça etkilidir. Kan basıncını azaltabilmesi, serbest radikallere karşı savaşması ve yağ dengesini stabilize edebilmesi arpayı kanser ve kalp hastalıklarına karşı oldukça etkili bir besin haline getirmektedir.

Artrit belirtilerini azaltmaktadır: Arpa romatoid artrit semptomlarını azaltmada yardımcı olabilecek bakır içeriğine sahiptir. Böylece, hücre yenilenmesine yardımcı olmakta ve serbest radikallere karşı koyabilmektedir. Bakır, kolajen ve elastinin çapraz bağlanması için önemlidir. Böylece eklemler ve kemiklere esneklik kazandırmaktadır.

Kolesterolü düşürür: Arpa çözünmez lif sayesinde propiyonik asit üretebilmektedir. Aynı zamanda, kolesterolü düşürmek için kısmen sorumlu olabilmektedir. HMG-CoA redüktaz enziminin aktivitesini azaltmakta ve kandaki kolesterol seviyelerini düşürmeye destek olmaktadır. (4)

Diyabete iyi gelir: Arpanın lif içeriği diyabetik hastalarda faydalı olabilmektedir. Arpa tüketerek diyabet yönetimini sağlayabilirsiniz. Diyabetli hastalarda değişen kan şekeri seviyelerini yönetmek kilo almayı da engellemektedir. Bu durumda, arpa beta-glukan içerdiği için glikoz emilimini yavaşlatabilmektedir. (5)

Güçlü bir antioksidan kaynağıdır: Arpa, sağlığı korumak için oldukça önemli olan antioksidanlar açısından zengindir. Özellikle, vücut hücreleri çalıştığı sırada oksijenle beraber vücuda giren serbest radikalleri toplayarak oksidatif hasarın oluşma hızını yavaşlatmaktadır. (6)

Kan basını düşürür: Yüksek kan basıncı koroner kalp hastalığı, kalp krizi, felç, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği ve diğer ciddi sağlık sorunlarına neden olabilen son derece ciddi bir tıbbi durumdur. Yüksek tansiyonun başlıca belirtileri mide bulantısı, şiddetli baş ağrısı, kusma, konfüzyon, görme değişiklikleri şeklinde gözlemlenebilmektedir. Arpada bulunan büyük miktardaki lif ve niasinin varlığı ise yüksek kan basıncı riskini azaltmak için oldukça faydalıdır.

Kalp sağlığını destekler: Kalp için faydalı olan besinler listesinde arpa ilk sıralarda gelmektedir. Neredeyse ilaçların yerini tutmaktadır. Günlük olarak arpa tozu tüketimi bağırsaklardan kolesterol seviyesini düşürerek kalp hastalıklarının riskini azaltmaktadır. Arpa ve benzeri bütün tahıllarda bulunan beta-glukan olarak bilinen çözünür lif, sağlıklı kan lipid seviyelerini desteklemekte ve bağırsakta kolesterol emilimini düşürmektedir.

Çocukluk astımını engellemektedir: Arpanın kullanım alanlarından biri de tüm dünyada çocuklar arasında en yaygın solunum bozukluklarından biri olan çocukluk çağı astımına karşı koruyucu olmasıdır. Arpa benzeri tam tahıl tüketimi durumunda çocukluk zamanı astım riski neredeyse %50 azalmaktadır. (7)

Cilt sağlığını destekler: Arpa cildin elastikiyetini iyileştirmek ve ton eşitliğini yakalamak için selenyum açısından zengindir. Arpada bulunan doğal anti inflamatuar özellikler ciltteki akne ve deri enfeksiyonlarını engellemektedir. Arpanın çinko içeriği ise cildin tamirine yardımcı olmaktadır. Arpa sadece bunlarla kalmamakta aynı zamanda kepeği yok etmek nazik bir peeling olabilmekte ve cilt yağının kontrolüne destek olmaktadır. (8)

Arpa suyunun sağlığa faydaları

Arpa B vitamini kompleksi, demir, kalsiyum, magnezyum, manganez, selenyum, çinko, bakır, protein, amino grup asitler, diyet lifi, beta glukan ve çeşitli antioksidanlar açısından zengin bir tahıldır. Sadece yiyerek değil aynı zamanda arpa suyu olarak oldukça sağlıklı biri içecek hazırlayabilir, bütün bu besinlerden faydalanabilirsiniz.

Düzenli olarak arpa suyu içmek genel sağlık sorunlarına yardımcı olabilmektedir. Vücudu besleyen arpanın suyunu içebildiğiniz gibi buna ek olarak salatalara, güveç ve buharda pişirilmiş sebzelere ekleyerek tüketebilirsiniz.

  • Arpa suyu içmek idrar yolu enfeksiyonları için oldukça doğal bir çözümdür. Doğal bir diüretik olan bu su, toksinleri ve bakterileri vücuttan idrar yoluyla atmaktadır.
  • Lif ve beta-glukan içeriği uzun süre tok kalmak için yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda, arpa suyu içmek metabolizmayı uyarmaktadır. Böylece kilo vermek için destekçi olabilmektedir.
  • Arpa suyu kan kolesterol düzeylerini düşürmek için etkilidir. Bu nedenle, kalp hastalığına yakalanma riskini azaltmaktadır.
  • B vitamini ve niasin içeren arpa suyunun, anti-inflamatuar ve lipid değiştiren etkileri sayesinde ateroskleroz gelişimini yavaşlatmaya yardımcı olduğu tespit edilmiştir.
  • Arpa suyu kabızlık, hemoroit ve gastrit gibi sindirim sorunlarını tedavi etmek için faydalıdır.
  • Arpa suyu beta-glukanlar (çözünür lif tipi) sayesinde yemekten sonra glikoz emiliminin yavaşlatılması ve glikoz, insülin artışını azaltmaktadır.
  • Arpa suyu vücuttan toksinlerin atılmasına yardımcı olmaktadır. Böylece cilt sağlığını korumaktadır. Aynı zamanda akne ve tıkanmış gözenekler için de iltihabı azaltarak destekçi olmaktadır.
  • Arpa suyu sıcak yaz günlerinde serinletici bir içecek olabilmektedir. Ayrıca, bu sağlıklı içecek beslenme sağlar ve kan dolaşımını artırır.
  • Besinlerle yüklü olan arpa suyu, hamile kadınlar için harika bir sağlık içecektir. Artı olarak, sindirimi kolaylaştıran arpa suyu kabızlık ve sabah bulantıları için bir çare olabilmektedir. Gebelik sırasında oluşabilecek mantar enfeksiyonlarını da önlemektedir.
  • Arpa suyu bağışıklık sistemi için gerekli olan besinleri fazlasıyla barındırmaktadır. Soğuk algınlığı, grip, mide gribi gibi çeşitli hastalıklar ve enfeksiyonları defetmek için vücudun savunma mekanizması güçlendirmektedir.
  • Mükemmel bir demir ve bakır kaynağı olan arpa suyu anemi ve yorgunluğun yaşanmasını önlemeye yardımcı olmaktadır. (9)

Arpanın zararları

Ağız yoluyla uygun miktarda tüketilen arpa, çoğu insan için güvenli olarak kabul edilmektedir. Bazen arpa unu astıma neden olabilmektedir.

Hamilelik ve emzirme: Uygun miktarda ağız yoluyla tüketildiğinde arpa bu dönemler için güvenli olarak kabul edilmektedir. Ancak, arpa filizi güvenli değildir, bu nedenle hamilelik sırasında yüksek miktarlarda yenmemelidir. Emzirme döneminde arpa tükenmenin tamamen güvenli olup olmadığıyla ilgili yeterli bilgi yoktur. Bu nedenle, güvenli tarafta kalmak için uzak durmakta fayda vardır.

Çölyak hastalığı veya glüten hassasiyeti: Arpa tüketimi glüten hassasiyetini ve Çölyak hastalığı daha da kötüleştirebilir. Arpa kullanmaktan kaçının.

Tahıl alerjisi: Çavdar, buğday, yulaf, mısır ve pirinç gibi diğer tahıl tanelerine duyarlı kişilerde arpa tüketimi alerjik reaksiyona neden olabilir.

Diyabet: Arpa, kan şekeri düzeylerini düşürebilmektedir. Diyabet ilaçlarının sağlık kuruluşu tarafından ayarlanması gerekebilir.

Cerrahi: Arpa kan şekeri düzeylerini düşürebilmektedir. Bu nedenle, ameliyat sırasında kan şekeri düzeylerinin kontrolü için, ameliyat tarihinden en az 2 hafta önce arpa tüketiminin durdurulması gerekmektedir. (10)

Tavsiyeler

Arpa suyunu idrar söktürücü olarak kullandığınızda, bir gün içinde 6 bardaktan fazla içmemelisiniz. Arpa suyu glüten içerir. Yani, glüten hassasiyeti olanlar için tavsiye edilmez. (11)