Alzheimer Hastalığı Nedir?


Demansın en yaygın nedeni Alzheimer hastalığıdır. Demans kelimesi, hafıza kaybı ve düşünme, problem çözme veya dil ile ilgili zorlukları içerebilen bir dizi belirtiyi tanımlamaktadır. Bu belirtiler, beyin Alzheimer hastalığı da dâhil olmak üzere bazı hastalıklar tarafından hasar gördüğünde ortaya çıkmaktadır.

Alzheimer hastalığı, beyni etkileyen fiziksel bir hastalıktır. Hastalığın seyri sırasında proteinler beyinde plaklar ve yumaklar diye adlandırılan yapıları oluşturmaktadır. Bu, sinir hücreleri arasındaki bağlantının kaybolmasına ve nihayetinde sinir hücrelerinin ölümüne ve beyin dokusunun kaybolmasına yol açmaktadır. (1)

Alzheimer hastası olan insanların beyni bazı önemli kimyasal maddelerden yoksun kalmaktadır. Bu kimyasal ise habercilerdir ve beynin etrafında sinyaller göndermeye yardımcı olmaktadır. Haberci sinyallerin eksikliği olduğu zaman, sinyaller etkili bir şekilde iletilememektedir.

Alzheimer hastalığına yönelik mevcut tedaviler beyindeki kimyasal habercilerin düzeylerini yükseltmeye yardımcı olabilme ve Alzheimer hastalığı belirtilerinin bazılarıyla mücadele etmeye yardımcı olma üzerine odaklanmaktadır.

Alzheimer maalesef ilerlemeye devam eden bir hastalıktır. Bu, yavaş yavaş zamanla beynin daha fazla kısmının zarar gördüğü anlamına gelmektedir. Böyle bir durumda, daha fazla belirti gelişmektedir. Diğer yandan, bu belirtiler daha şiddetli bir hale gelme eğilimindedir. (2)

Alzheimer Hastalığı Belirtileri

Günlük hayatı etkileyen unutkanlık Alzheimer başlangıcının ilk ve en önemli belirtisidir. Alzheimer hastalığı, hafıza, düşünme ve akıl yürütme becerilerinin yavaş yavaş gerilemesine neden olan bir beyin hastalığıdır.

Alzheimer hastalığı nasıl anlaşılır? Alzheimer hastalığının belirtileri şöyle sıralanmaktadır:

  • Günlük yaşamı etkileyen unutkanlık ya da hafıza kaybı
  • Sorunları planlama ve çözümleme konusunda zorluklar yaşama
  • Aile içinde, evde ve iş ortamındaki görevleri yerine getirmede zorlanma
  • Zaman ve mekân algısını kaybetme
  • Eşyaların yerini karıştırma, eşyaları yanlış yerlere koyma ya da eşyaların yerini hatırlayamama
  • Görseller ve mekânlar arasında ilişki kurmada güçlük çekme
  • Konuşma ve yazmada sorunlar yaşama
  • Karar verme yetisinde yetersizlik
  • Çalışma hayatına ve sosyal hayata uyum sağlayamama
  • Kişilik ve davranış değişiklikleri (3)

Alzheimer Hastalığı Nedenleri

Alzheimer hastalığı neden olur? Beyin hücrelerinin bozulması sonucu Alzheimer hastalığı başlamaktadır. Vücut amiloid adı verilen bir protein üreterek bu işlemi durdurmaya çalışmaktadır, ancak, bu durum beyinde amiloid birikmesine olmaktadır. Yapısal bozuklukları tetikleyen ve sağlıklı beyin hücrelerinin ölmesine neden olan bu durum, Alzheimer hastalığına yol açabilmektedir.

Alzheimer hastalığının bilinen bir nedeni olmamasına rağmen, bazı faktörlerin hastalığın gelişmesinde önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir.

  • Genetik faktörler
  • Çevresel faktörler
  • Yaşam tarzı faktörleri
  • Artan yaş
  • Down Sendromu
  • Kafa travması geçmişi
  • Sigara içmek
  • Şişmanlık
  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol
  • İnsülin direnci (5)

Alzheimer Hastalığı Tedavisi

Alzheimer nasıl geçer? Şu anda Alzheimer hastalığına yönelik herhangi bir tedavi yöntemi mevcut değildir, ancak bazı kişilere uygunsa eğer hastalığın ilerlemesini geciktirmeye yardımcı olabilecek, reçeteyle satılan ilaçlar bulunmaktadır.

Fiziksel aktivite, sosyal iletişim ve stres yönetimi gibi ilaç dışı tedaviler de Alzheimer hastalarına yardımcı olabilmektedir.

Alzheimer hastalığına yönelik tedaviye bakım planlamasını gerektirebilmektedir. Bu, hastanın ihtiyaç duyduğu yardım türünü tanımlamaktadır ve bu desteği sağlamanın yollarını içermektedir. (6)

Alzheimer Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Alzheimer hastalığı teşhisi ve tedavi yöntemleri için bir nöroloji uzmanına başvurabilirsiniz. (7)

Alzheimer Hastalığına Ne İyi Gelir?

Alzheimer Hastalığı Bitkisel Tedavisi

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağı, Alzheimer gibi beyinle ilgili hastalıkları önlemeye yardımcı olmaktadır. Yapılan araştırmalara göre, bu durum hindistan cevizi yağında bulunan orta zincirli trigliseridlerin, sinirlerin astarını iyileştirmeye yardımcı olması ve bilişsel performansı geliştirmesidir.

Tarçın: Tarçın, beyin sağlığı için önemli olan kan akışını desteklemekte ve hafızayı geliştirmektedir. Ayrıca, Alzheimer için risk faktörlerinden biri olan diyabet hastalığı için kan şekeri düzeylerini kontrol etmeye yardımcı olur. (8)

Badem: E vitamini Alzheimer hastalığının ilerlemesini yavaşlatabilmektedir. Badem ise E vitamini açısından oldukça zengin bir kaynaktır. Buna ek olarak bademdeki omega-3 yağ asitleri hafızayı geliştirmektedir. Ayrıca, bilişsel işlevleri kontrol eden sinir sisteminin düzgün çalışmasını desteklemektedir.

Zerdeçal: Zerdeçal, antioksidan ve antiinflamatuar faydalarından dolayı Alzheimer hastalığının ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olmaktadır. Ayrıca, bilişsel işlev için önemli olan kan akışını artırabilmektedir. (9)

Bektaşi üzümü: Bektaşi üzümü Alzheimer hastalığının ilerlemesiyle ilişkili olan sinir plakasıyla başa çıkabilmektedir. Aynı zamanda güçlü bir C vitamini ve antioksidan kaynadığıdır, bu nedenle, beyni besler ve zihinsel işleyişi geliştirir. (10)

Yaban mersini: Yaban mersini güçlü bir antioksidandır ve beyini serbest radikallerin hasarına karşı koruyabilmektedir. Ayrıca, vücudu Alzheimer, multipl skleroz ve Parkinson gibi dejeneratif hastalıklara neden olabilecek zararlı demir bileşiklerinden de korumaktadır.

Yeşil çay: Yeşil çayın antioksidan etkisi beyindeki kan damarlarının sağlığını desteklemektedir. Ayrıca, beynin Alzheimer hastalığına ve Parkinson hastalığına bağlı plak büyümesini durduramaya da yardımcı olmaktadır. (11)

Brokoli: Brokoli folat, antioksidan ve C vitamini açısından oldukça zengin bir bitkidir. Bu nedenle, beyin fonksiyonlarının sağlıklı olması için etkili bir destekçidir. Ayrıca, yaşla birlikte artan bilişsel hastalıklara karşı koruyucu bir yol oynamaktadır.

Ceviz: Ceviz hem güçlü bir antioksidan hem de antiinflamatuardır, bu nedenle, hastalığın başlangıcını geciktirmeye, ilerlemesini yavaşlatmaya veya hatta Alzheimer hastalığını önlemeye yardımcı olabilmektedir. (12)

Zeytinyağı: Sızma zeytinyağı Alzheimer hastalığına karşı bir koruyucu olarak çalışmaktadır. Yapılan araştırmalara göre, zeytinyağı hafızayı geliştirme ve beyindeki potansiyel tehlikeleri engellemede oldukça etkili olabilmektedir. (13)

Ginkgo biloba: Demans ve Alzheimer hastalığının tedavisinde faydalı olduğu bilinen bir bitkidir. Kanın normal ve sağlıklı dolaşımını düzenlemeye yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda, beyin sinirlerini rahatlatmakta ve hafızanın gücünü artırmaktadır. (14)

Alzheimer Hastalığı Evde Tedavi Yöntemleri

Vitamin B12: Vitamin B12, vücudun sinirsel işlevini desteklemeye yardımcı olmaktadır. Bu vitaminin eksikliği durumunda hafıza kaybı da dâhil olmak üzere pek çok belirti ortaya çıkabilmektedir. Yine de, hafıza kaybı gibi belirtileri önlemeye yardımcı olsa da, Alzheimer hastalığı durumunda durumu tersine çevirememektedir.

Et, balık, kümes hayvanları, yumurta, süt, peynir, fasulye, avokado, tohumlanmış tahıllar ve soya sütü gibi vitamin B12 vitamini yüksek yiyecekleri tüketmeye özen gösterebilirsiniz. Diğer yandan, bir doktora danıştıktan sonra ayrıca vitamin B12 takviyesi de alabilirsiniz. (15)

Omega-3: Omega-3 yağ asitleri almak Alzheimer hastalığı için alternatif bir tedavi yöntemi olarak görülebilmektedir. Yapılan araştırmalara göre, omega-3 yağ asidi türü olan dokosaheksaenoik asidin (DHA), Alzheimer hastalığının gelişimini önlemeye yardımcı olabilmektedir, çünkü bunlar nörodejeneratif hastalıkların nedeni olan iki beyin lezyonunun büyümesini yavaşlatabilmektedir.

Yağlı balık, ceviz, keten tohumu, fasulye, zeytinyağı ve balkabağı gibi gıdaları yiyerek daha fazla omega-3 yağlı asidi alabilirsiniz. Diğer yandan, omega-3 yağ asidi takviyelerinden de faydalanabilirsiniz. (16)

Tavsiyeler

  • Alzheimer hastalığı riskini azaltmak için, bol bol okumak, oyun oynamak veya bir müzik aleti çalmak gibi zihinsel olarak zorlayıcı faaliyetlerin içinde olmak oldukça faydalı olabilmektedir.
  • Sağlıklı bir sosyal yaşam da bu hastalığın başlamasını önlemeye yardımcı olabilmektedir.
  • Antioksidan bakımından daha zengin olan meyve ve sebzeleri tüketmeye özen gösterebilirsiniz.
  • Yüksek yağlı diyetlerden kaçının ve diyetteki doymuş yağları sağlıklı yağlarla değiştirin.
  • Alkol ve sigara içmekten mutlaka kaçının.
  • İşlenmiş gıdalar, alüminyum ve cıva gibi metal kirleticilerden kaçının.
  • Sabah erken saatlerinde güneş ışığından faydalanmaya çalışın. Güneş ışığından alınan D vitamini beyin fonksiyonlarını iyileştirmeye yardımcı olmaktadır.
  • Hastanın aile üyeleri ve arkadaşları, hasta için daha iyi bir yaşam kalitesi yaratmada seçenekler yaratabilir. (17)