Alzheimer Hastalığı Nedenleri


Alzheimer neden olur? Alzheimer hastalığı, beynin belirli bölgelerinin yapısını ve işlevini etkileyen beyindeki küçülen kısımlar (atrofi) sonucu ortaya çıkmaktadır.

Bu sürecin başlangıcına neyin neden olduğu henüz tam olarak bilinmemektedir. Bununla beraber, Alzheimer hastalısı olan kişilerin beyinlerinde, amiloid plakları (anormal protein depolar), nörofibriller yumaklar ve asetilkolin adlı bir kimyasalın dengesizliklerinin var olduğu elde edilen bir başka bilgidir.

Beyinde bir derece damar hasarının olması da yaygın bir durumdur.

Bunlar, sağlıklı nöronların (beyindeki mesajları taşıyan sinir hücreleri) etkinliğini azaltmakta, sonrasında da yavaş yavaş onları yok etmektedir. Zamanla bu hasar beynin çeşitli alanlarına yayılmaktadır. Etkilenen ilk bölgeler anılardan sorumlu olan alanlardır. (1)

Beyin Yapısı ve Alzheimer Hastalığı

Alzheimer hastası olan kişinin beyin yapısında bazı değişiklikler meydana gelmektedir. Sağlıklı hücreler gittikçe azalmakta ve küçülmektedir. Çoğu zaman, beyin hücreleri de iki tür kusur oluşturmaktadır:

  • Nörofibriller yumaklar: Bunlar, besin maddelerini ve diğer önemli yapıların hücrenin bir bölümünden diğerine geçmesini sağlayan beyin hücreleri içindeki bükümlü liflerdir.
  • Beta-amiloid plaklar: Bunlar, sinir hücreleri arasında biriken yapışkan protein yığınlarıdır. (2)

Yumaklar ve plaklar çevrelerindeki sağlıklı beyin hücrelerine zarar vermektedir. Hasar gören hücreler ölmekte ve beyin küçülmektedir. Sonrasında ise bu değişiklikler, hafıza kaybı, konuşma sorunları, karışıklık ve ruhsal değişimler gibi Alzheimer belirtilerine neden olmaktadır. (3)

Alzheimer Hastalığı Risk Faktörleri

Hala neyin veya nelerin Alzheimer hastalığını tetiklediği bilinmemektir, ancak bazı faktörlerin Alzheimer hastalığı geliştirme riskini arttırdığı düşünülmektedir.

Yaş

Yaş, Alzheimer hastalığının gelişiminde en önemli faktör olarak bilinmektedir. 65 yaşına geldikten sonra durumun gelişme olasılığı her beş yılda iki katına çıkmaktadır.

Bununla birlikte, bu durum tüm yaşlı insanların Alzheimer hastalığı gelişme riski taşıdığı anlamına gelmemektedir. Bir genelleme yapmak gerekirse, Alzheimer hastası olan 20 kişide sadece 1 kişi 65 yaşın altındadır. Buna erken başlangıçlı Alzheimer hastalığı da denmektedir ve çoğunlukla, 40 yaş civarında olan insanları etkilemektedir. (4)

Genetik Faktörler

Aile bireylerinden gelen genlerin Alzheimer hastalığı geliştirme riskini artırdığı düşünülmektedir. Ancak, aile bireyi ne kadar uzak olursa, hastalığın gelişme riski de o kadar düşmektedir. Bununla birlikte, Alzheimer hastalığı, tek bir genin kalıtsal hale gelmesinden de kaynaklanabilmektedir ve bu durum hastalığın gelişme riskini oldukça artırmaktadır.

Aile üyelerinizden birkaçı nesiller boyunca demans geliştirdiyse, yaş aldığınızda Alzheimer hastalığını geliştirme olasılığınız yükselebilmektedir. (5)

Down Sendromu

Down sendromlu insanların Alzheimer hastalığına yakalanma riski daha yüksektir. Bunun nedeni, Down sendromuna neden olan genetik bozukluğun, zamanla bazı durumlarda beyinde Alzheimer hastalığına sebebiyet veren amiloid plaklarına neden olabilmesidir.

Kafa Travmaları

Kafa travması geçirmiş ya da kafaya darbe almış olan kişilerin Alzheimer hastalığı gelişme riskinin daha da yükseldiği bulunmuştur. (6)

Kardiyovasküler Hastalıklar

Araştırmalar, kardiyovasküler hastalığa bağlı çeşitli yaşam tarzı faktörlerinin ve durumlarının Alzheimer hastalığında risk faktörü oluşturabileceğini göstermektedir. Bunlar arasında şunlar bulunur:

  • Sigara içmek
  • Şişmanlık
  • Diyabet
  • Yüksek tansiyon
  • Yüksek kolesterol (7)

Alzheimer Hastalığı Nedir?

Alzheimer hastalığı, belleğin bozulması ve sonucunda da akıl yürütme, planlama, dil ve algı bozukluklarına yol açan, yavaş yavaş ilerleyen bir beyin hastalığıdır. Çoğu bilim adamına göre, Alzheimer hastalığına, beyindeki belirli bir proteinin üretiminde veya birikiminde meydana gelen atışın, sinir hücresi ölümüne yol açması neden olmaktadır.

Alzheimer hastalığına yakalanma riski özellikle 70 yaşından sonra önemli oranda artmaktadır. 85 yaş üstü kişilerin bu hastalığa yakalanma riski ise yaklaşık olarak % 50 oranında yükselebilmektedir. Bununla birlikte, Alzheimer hastalığı yaşlanmanın normal bir parçası olarak değerlendirilmemektedir ve sonraki yaşamda kaçınılmaz olarak ortaya çıkan bir hastalık değildir. (7)

Alzheimer Hastalığı Belirtileri

Günlük hayatı etkileyen unutkanlık Alzheimer başlangıcının ilk ve en önemli belirtisidir. Alzheimer hastalığı, hafıza, düşünme ve akıl yürütme becerilerinin yavaş yavaş gerilemesine neden olan bir beyin hastalığıdır.

Alzheimer hastalığı nasıl anlaşılır? Alzheimer hastalığının belirtileri şöyle sıralanmaktadır:

  • Günlük yaşamı etkileyen unutkanlık ya da hafıza kaybı
  • Sorunları planlama ve çözümleme konusunda zorluklar yaşama
  • Aile içinde, evde ve iş ortamındaki görevleri yerine getirmede zorlanma
  • Zaman ve mekân algısını kaybetme
  • Eşyaların yerini karıştırma, eşyaları yanlış yerlere koyma ya da eşyaların yerini hatırlayamama
  • Görseller ve mekânlar arasında ilişki kurmada güçlük çekme
  • Konuşma ve yazmada sorunlar yaşama
  • Karar verme yetisinde yetersizlik
  • Çalışma hayatına ve sosyal hayata uyum sağlayamama
  • Kişilik ve davranış değişiklikleri (8)

Alzheimer Hastalığı Tedavisi

Alzheimer nasıl geçer? Şu anda Alzheimer hastalığına yönelik herhangi bir tedavi yöntemi mevcut değildir, ancak bazı kişilere uygunsa eğer hastalığın ilerlemesini geciktirmeye yardımcı olabilecek, reçeteyle satılan ilaçlar bulunmaktadır.

Fiziksel aktivite, sosyal iletişim ve stres yönetimi gibi ilaç dışı tedaviler de Alzheimer hastalarına yardımcı olabilmektedir.

Alzheimer hastalığına yönelik tedaviye bakım planlamasını gerektirebilmektedir. Bu, hastanın ihtiyaç duyduğu yardım türünü tanımlamaktadır ve bu desteği sağlamanın yollarını içermektedir. (9)

Alzheimer Hastalığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Alzheimer hastalığı teşhisi ve tedavi yöntemleri için bir nöroloji uzmanına başvurabilirsiniz. (10)