Alıç çayının faydaları nelerdir?


Alıç bitkisi, güneşli ormanlık alanlarda yetişen ve boyu 5 metreye kadar ulaşabilen; gül ailesine ait dikenli bir çalıdır. Alıç bitkisinin çiçekleri mayıs ayında çiçek açmaktadır. Bunlar küçük, beyaz, kırmızı, pembe renktedir ve kümeler halinde büyümektedir. Çiçekleri filizlendikten sonra küçük meyveleri oluşur.

 

Genellikle olgunlaştığı zaman kırmızı rengi alırlar, fakat bazen siyahta olabilmektedirler. Alıç bitkisinin yapraklarının şekli oldukça büyüktür ve parlaktır. (1)

Hem halk arasında hem de klinik tıpta yüzyıllardır kullanılan alıç ağacının meyvesi, özellikle sağlığa olan sınırsız faydalarıyla ön planda tutulmuştur.  Bununla birlikte, çay yapımında kullanılan alıç bitkisinin meyvesi kadar yaprakları ve çiçekleri de oldukça güçlü etkilere sahiptir. (2)

 

aliç çayının sağlığa faydaları

Alıç çayının sağlığa faydaları

Antioksidan ve vitamin kaynağıdır: Alıç çayı vücuttaki serbest radikaller tarafından oluşturulan hasarı önlemeye yardımcı olabilecek birçok farklı yararlı antioksidanlar ve aktif bileşikleri içermektedir.  Bunlar bazı kanserlerin gelişimine karşı koruyabilmekte; hücreleri anormalliklerden ve hasardan korumaya yardımcı olmaktadır. Alıç çayı bağışıklık sistemini güçlendirmek için önemli olan C vitamini açısından oldukça güçlüdür. Bu çay aynı zamanda küçük miktarlarda vitamin A, bazı B vitaminlerini, potasyum ve magnezyum içermektedir. (3)

Kardiyovasküler sağlığı desteklemektedir: Alıç çayı, geleneksel olarak kalp ve damar bozukluklarını önlemek için kullanılmaktadır. Alıç çayı sahip olduğu antioksidan nedeniyle, etki mekanizmasını; kalp ve kan damarlarındaki düz kasların genişlemesini neden olan dilatasyon direncini düşürmek ve kan akışını artırmak üzerine yoğunlaştırmıştır. Kardiyovasküler yolların açılması sayesinde anjin, ateroskleroz, konjestif kalp yetmezliği ve hipertansiyon gibi kalp rahatsızlıklarının oluşumunu önlemektedir. (4)

Kolesterolü tedavi edebilmektedir: Alıç çayını içmek kolesterol düzeylerinin kontrolüne yardımcı olabilmektedir. Bu bitkisel ilacın arterlerden, kötü kolesterolü kaldırmak gibi bir yeteneği olduğu bilinmektedir. Alıç çayı üzerinde yapılan çalışmalarda bulunan önemli kanıtlar da vardır. Alıç çayı beta-sitosterol olarak bilinen bir bileşiğin yardımı ile gıdayı absorbe etmekte, böylece de kolesterol miktarını azaltmaktadır. Kolesterol düzeylerinin kontrolüne yardımcı olmak için düzenli bir yol olarak günde iki fincan alıç çayı içmek tavsiye edilmektedir. (5)

Sindirime yardımcı olmaktadır: Yemeklerden sonra tüketilen bir fincan sıcak alıç çayı iştah durumunu iyileştirirken, yağı kırmaya yardımcı olmakta ve sindirim ile ilgili sorunların çözümünde etkili olabilmektedir. Sahip olduğu sıkılaştırıcı özellikleri ishal ve dizanteri gibi rahatsızlıkların tedavisi için de yararlı olabilmesini sağlamaktadır.

Menopoz belirtilerine yardımcı olmaktadır: Bazı bitkilerin demletilerek vücuda takviye olarak alınması yumurtalıkların erken yaşlanmasını engelleyebilmektedir. Alıç çayı menopoz döneminde kadınların yaşadığı sıcak basması gibi belirtilerin kontrolünü sağlamaya yardımcı olmaktadır. Diğer yandan bu dönemde yaşanan kilo problemleri için de sağlıklı kiloyu koruma amacına destekçi olabilmektedir.  (6)

Yüksek tansiyona iyi gelmektedir: Alıç çayının yüksek kan basına olan etkileri bilimsel olarak kanıtlanmasa da, bitkinin kardiyovasküler sistemi desteklemesi tansiyon ile de ilişkilendirilmiştir. Araştırmacıların iddiasına göre, yüksek tansiyon rahatsızlığı olan kişiler alıç çayını yüksek tansiyon tedavisi için de kullanabilmektedir.

Uykusuzluğu tedavi etmektedir: Alıç bitkisi çay formunda tüketilirse sinirleri sakinleştirmekte ve uykusuzluk problemini ortadan kaldırmakta etkili olabilmektedir. Halk arasında kullanılan tedavi yöntemi olarak, alıç kan basıncı seviyelerini düşürüp kalbi rahatlattığı gibi aynı zamanda sakinleştirici bir görev de görebilmektedir. (7)

Endişe ve kaygı gibi duygusal problemlere yardımcı olmaktadır: Alıç bitkisi sinir sisteminin işleyişi üzerinde oldukça faydalı, rahatlatıcı bir etkiye sahiptir; aşırı stres ve anksiyete gibi durumları giderici olarak görev görmekte aynı zamanda huzursuzluğu ve sinir çarpıntısını azaltmaktadır. Zihinsel ajitasyon sakinleştiricisi anlamında oldukça faydalıdır. (8)

Enerji vermektedir: Alıç çayı kan akışını desteklediği için vücudun daha enerjik olmasını sağlamaktadır. Bu durum enerji ve uyanıklık seviyelerini artırmaktadır. Vücudunuzun tüm parçaları rahatça oksijen alabildiği zaman; bilişsel becerileri geliştirmek, enerji düzeylerini yükseltmek ve metabolizmayı en uygun düzeyde çalıştırmak mümkün olmaktadır.

Cilt sağlığına iyi gelmektedir: Alıç çayının antioksidan içeriği özellikle yanıklar, yaralar ve akne için deriye topikal uygulandığında oldukça yararlı olmaktadır. Doğada bulunan organik antiinflamatuar (iltihaplanma karşıtı) gibi bileşenlerin bazıları iyileşmeyen yaralar, egzama veya sedef gibi deri hastalıklarından gelen kaşıntıyı azaltmak için oldukça iyi bir seçimdir. (9)

Kilo vermeye yardımcı olmaktadır: Alıç çayı kilo vermeye de yardımcı olmaktadır. Alıç bitkisinin meyveleri vücudumuzdaki ödemin atılmasına destek olarak şiş bir vücuttan kurtulmayı sağlamaktadır. (10)

Alıç çayı tarifi

Alıç çayının hazırlanışı

  1. Bir çaydanlığın içine 1 su bardağı kaynar suyu dökün.
  2. 1 çay kaşığı kurutulmuş alıç meyvesini suya ekleyin.
  3. Karıştırın ve 8 ile 10 dakika arası demleyin.
  4. Hazırladığınız karışımı süzgeçten geçirin.
  5. Dilerseniz tatlandırmak için bal veya şeker ekleyebilirsiniz.

Benzer bir şekilde, yaklaşık 15 ile 30 dakika süreyle suda bekletmenin ardından 15 dakika boyunca suda kaynatarak kurutulmuş yaprak ve alıç çiçekleri ile sağlıklı bir içecek hazırlayabilirsiniz.

Not: Alıç çayını soğutup 3 gün boyunca buzdolabında saklayabilirsiniz. (11)

Limonlu, ıhlamur çiçekli alıç çayı tarifi

  • 1 çorba kaşığı kurutulmuş alıç meyvesi
  • 1/2 çay kaşığı rendelenmiş limon kabuğu rendesi
  • 1 yemek kaşığı kuru ıhlamur çiçeği
  • 2 su bardağı kaynar su

Seramik ya da cam bir demliğe alıç meyveleri, limon kabuğu rendesi ve ıhlamur çiçeklerini yerleştirin. Kaynar suyu ekleyin ve 10 ile 15 dakika arası demlemeye bırakın. Demlendikten sonra isterseniz sıcak veya soğuk içebilirsiniz. Gün içinde 1 ya da 2 kez tüketebilirsiniz.  (12)

Serinletici ballı alıç çayı tarifi

Malzemeler:

  • 2 yemek kaşığı alıç meyvesi dilimleri
  • 2 su bardağı su
  • 1 çay kaşığı ham bal
  • 5-6 adet buz küpü

 

  1. Küçük bir tencerede 2 bardak su kaynatın. Bu arada, herhangi bir kir kalmaması için alıç meyvelerini iyice yıkayıp, durulayın.
  2. Alıç meyvelerini suya ekleyin ve kısık ateşte 15 dakika pişirin.
  3. Cam sürahinin içine alıç çayını dökün. Balı da ekleyip karıştırın. Daha sonra buzları ekleyin ve oda sıcaklığına gelene kadar bekleyin ya da soğutup servis edin. (13)

Alıç çayının zararları

Alıç çayı genelde güvenli olarak kabul edilmektedir ama yine de aşırı miktarlarda tüketildiğinde bulantı, mide rahatsızlığı, baş ağrısı ve baş dönmesine neden olabilmektedir. Alıç çayı her ne kadar kalp için faydalı olsa da özellikle bilinen bir kalp rahatsızlığınız ya da kalp rahatsızlığı için kullandığınız reçeteli bir ilaç varsa çayı tüketmekten kaçınmanızda fayda vardır.

Hamilelik ve emzirme döneminde alıç çayı tüketimi: Hamile ve emziren kadınlarda alıç çayı tüketiminin tamamen güvenli olduğuna dair yeterli bilgi olmadığı için bu dönemlerde tüketiminden kaçınılması tavsiye edilmektedir. (14)

Tavsiye edilen tüketim miktarı: 2 bardak suya 1 tatlı kaşığı attığınız kurutulmuş alıç meyvesi 10 dakika kaynadıktan sonra gün boyunca tüketimi en fazla 3 fincan olarak tavsiye edilmektedir. (15)

Tavsiyeler

  • Alıç meyvesiyle jöle ya da reçel yapabilirsiniz. Akdiken adı verilen meyvelerini pektin özelliğine sahiptir bu nedenle yemeklerinizde sos kalınlaştırıcı olarak kullanabilirsiniz.
  • Kavrulmuş alıç bitkisi tohumuyla lezzetli bir fincan kahve hazırlayabilirsiniz.
  • Uyku öncesi hazırladığınız alıç meyvesi çayı uykunuza yardımcı olacaktır.
  • Eğer kafein takviyesi yapmadan enerji almak istiyorsanız alıç bitkisinin yapraklarını çiğneyebilirsiniz.
  • Hazırladığını sıcak bir fincan alıç çayını kalp toniği gibi bir tedavi şekliyle kullanabilirsiniz.
  • Eklediğiniz tarçın ve balla çayınızı hem sağlıklı hem de lezzetli bir hale getirebilirsiniz. (16)